رادیولوژی و بررسی بیماری های مری و معده

Radiology & Medical Physics Information

Barium Swallow

این آزمایش برای بررسی مری و گلو انجام میشود و بیمار 4 ساعت قبل از آزمون باید ناشتا باشد . درحالیکه بیمار مشغول نوشیدن باریم میباشد کلیشه هایی در پوزیشن های مختلف تهیه می گردد . این آزمایش حدود 20 دقیقه به طول میانجامد .  

Barium Meal

این آزمایش برای بررسی معده و اثنی عشر انجام میشود و بیمار 8 ساعت قبل از آزمون باید ناشتا باشد ، گاهی اوقات این آزمایش بدنبال  Barium Swallow انجام میشود . برای آرام کردن بیمار ، آمپولهای آرام بخش استفاده می گردد . در این آزمون مخلوطی از باریم و گاز ( جهت متسع کردن معده ) به بیمار خورانده میشود و بیمار روی تخت رادیولوژی دراز می کشد سپس جهت بررسی قسمت های مختلف معده و اثنی عشر، در پوزیشن های مختلف کلیشه هایی تهیه می گردد . این آزمون حدود  30دقیقه به طول می انجامد .

اندیکاسیون های Ba. Meal :

علاوه بر موارد باریم سوالو ، بقیه موارد عبارتند از : استفراغ های بی دلیل – درد ناحیه شکم- سوء هاضمه – خون درمدفوع ( که ممکن است خونریزی از معده یا اثنی عشر باشد )  

عوارض آزمون

آسپیره شدن باریم - تجمع باریم وانسداد روده بزرگ

  بیماری‌های مری ؛آشالازی و مری ‌بارت

آشالازی نوعی بیماری مری است که با بسته بودن دریچه پایینی مری مشخص میشود. همچنین برگشت طولانی مدت اسید معده به مری باعث میشود دیواره انتهای مری شبیه بافت معده شود که با آن مری بارت می گویند.

 آشالازی (Achalasia)

آشالازی نوعی اختلال حرکتی مری است که با انقباض (بسته بودن) اسفنگتر تحتانی مری مشخص می ‌گردد . این اسفنگتر ی ادریچه ،  بینمری و معده قرار دارد .  در این بیماری ،اسفنگتر پایینی مری به طور متناسب با بلع غذا شل نمی‌شود ، لذا غذا نمی تواند از مری وارد معده شود. همزمان با این مشکل ،مری متسع  ( گشاد )  می شود.  آزردگى ناشى از غذاى باقى ‌مانده ممکن است باعث بروز زخم‌هاى کوچک در دیواره مری شود ، ولى خونریزى ناشى از زخم گوارشی واقعى در آشالازى نادر است .  علت این اختلال ، تحلیل اعصاب مری است.

  • دیسفاژى (بلع سخت غذا )  مهم ‌ترین علامت این بیماری است ، ولى با وجود انسداد عملکردى مری، کاهش وزن معمولاً شدید نیست .
  • درد شایع نیست ، حتى اگر مخاط مرى به  ‌دلیل احتباس و تجزیه مواد غذایى دچار زخم‌هاى سطحى شود.
  • بیماران مبتلا به آشالازی اغلب در بلع غذا مشکل دارند .
  • برگشت محتویات باقى‌ مانده در مرى به دهان علامت شایعى است ، به‌ خصوص در شب، هنگامى که بیمار در وضعیت خوابیده قرار مى‌گیرد .
  • نوع شدید آشالازى با درد قفسه سینه و گرفتگی عضلات مرى مشخص مى‌شود.
  • با پیشرفت بیماری ، مرى هر چه بیشتر گشاد مى‌شود و پیچ مى‌خورد . ولى پایین‌ترین قسمت مرى حتى در مراحل انتهایى بیماری، تنگى خود را حفظ مى‌کند .
  • تشخیص بیماری با مانومتری مری مقدور می باشد.
  • درمان با گشاد کردن مرى با فشار و یا قطع فیبرهاى عضلانى اسفنکتر تحتانى مرى امکان‌پذیر خواهد بود .

 مری بارت (Barrett’s esophagus)

این بیماری در افرادی که دچار ریفلاکس یا ترش کردن غذا هستند ، دیده میشود . در بیماری ریفلاکس ،اسید معده به مری بر می گردد و فرد اصطلاحا غذا را ترش می کند .

 - برگشت طولانی مدت اسید معده به مری باعث می شود دیواره انتهای مری شبیه بافت معده شود   ؛یعنی بعد از چند سال که مری به طور دایم با اسید معده در تماس باشد ، به تدریج تغییراتی در مری ایجاد میشود که دیواره آنرا شبیه معده می سازد .  این وضعیت را اصطلاحاً مری بارت می نامند ، زیرا اولین بار، پزشکی به نام بارت  (Barrett) آنرا کشف نمود .

-  مری بارت می تواند باعث سرطان مری شود. به همین دلیل ،اگر شما دچار مری بارت شدیدی می باشید ، باید هر چند وقت یکبار از نظر بروز سرطان مری تحت معاینه و بررسی قرار بگیرید .

- در حال حاضرهیچ‌گونه درمان موثر و تایید شده ای برای معالجه مری بارت وجود ندارد ، با اینحال در آینده ممکن است لیزر درمانی از طریق یک آندوسکوپ ، نقش مهمی در درمان این بیماران داشته باشد .

- مری بارت ممکن است بعد از چند سال به سرطان مری تبدیل شود ، بنابراین اگر مشکل شما شدید می باشد و شما جوان هستید ، باید هر سال یک بار آندوسکوپی انجام  دهید تا به محض  تغییر مری بارت به سرطان مری ، اقدام به درمان آن نمایید .

 در صورت مشاهده تغییرات سرطانی ، برای جلوگیری از پیشرفت سرطان ،باید اقدام به عمل جراحی و برداشتن مری نمود که عمل خیلی سنگینی می باشد .

  بر اساس این که چه مقداری از مری باید با عمل جراحی برداشته شود ، ممکن است لازم شود که معده به سمت بالاکشیده شود و یا اینکه به جای مری،یک قسمت از روده بزرگ قرار داده شود .  خود مری بارت باعث بروز علایمی نمی شود ، اما اگر تشخیص داده شود که شما دچار مری بارت هستید ، درمان طولانی مدت با داروهای مهار کننده پمپ پروتون (مثل امپرازول) برای علایم شدید ریفلاکس ممکن است لازم باشد .